Het IJzeren Gordijn was de fysieke en ideologische grens die Europa tussen 1945 en 1991 verdeelde. Het scheidde het communistische Oostblok, onder invloed van de Sovjet-Unie, van het democratische Westen. Wat begon als een metafoor van Winston Churchill in 1946, veranderde in een grimmige realiteit van prikkeldraad, mijnenvelden en wachttorens, met de Berlijnse Muur als meest beruchte symbool.
Het doel was tweeledig: het tegenhouden van westerse invloeden en, cruciaal, het voorkomen dat eigen burgers naar het vrije Westen vluchtten. Decennialang leek deze barrière onverwoestbaar, tot de politieke koers van Michail Gorbatsjov (glasnost en perestrojka) de grip van Moskou op de satellietstaten versoepelde.
Op 2 mei 1989 vond een historisch kantelpunt plaats op de grens tussen Hongarije en Oostenrijk. Hongaarse grensbewakers begonnen die dag met het fysiek doorknippen van het prikkeldraad bij Hegyeshalom. Deze symbolische daad was het eerste gat in het IJzeren Gordijn. Het veroorzaakte een kettingreactie: duizenden Oost-Duitsers reisden naar Hongarije om via deze weg naar het Westen te vluchten. De afbraak op 2 mei was de “eerste steen” die viel, wat uiteindelijk leidde tot de val van de Berlijnse Muur later dat jaar en het einde van de Koude Oorlog.
speellijst:
- Elske Dewall – Cheap Perfume (Knuffelplaat 597)
- Soul Brothers – Mama Ka Sibongile
- Donna Theresa – There’s A Coup In America (2026)
- Divina Close Harmony – Over De Muur (2026)
- Jethro Tull – Bourre
- Freshlyground – Walk On By (2026)
- Zacks Nkosi – Ten Ten Special
- African Jazz Pioneers – Ten Ten Special
- Keith Jarrett & Gary Peacock & Jack Dejohnette – Late Lament
- John Starling – Hey Bottle Of Whiskey
- Guy Carawan – We Shall Overcome
- Angelique Kidjo – Pata Pata (Live)
- Keith Jarrett – Köln, January 24, 1975, Part IIc